Om een beeld te schetsen van de mogelijkheden om een goed natuurbeschermingsbeleid te voeren in Kosovo is het van belang iets terug te gaan in de tijd. Nog niet zo lang geleden bestond Joegoslavië onder hun president Tito. Dit land reikte van Slovenië in het westen tot Macedonië en Kosovo in het zuiden. Albanië was altijd al een apart land. Na de ineenstorting van Joegoslavië ontstonden er allerlei, vaak al eerder herkenbare en vaak op basis van etniciteit, nieuwe autonome landen. Kosovo is pas 10 jaar  een onafhankelijke staat dat zich in 2008 afscheidde van Servië. Kosovo ligt ingeklemd tussen Macedonië, Albanië, Montenegro en Servië.

Natuur kent eigenlijk geen grenzen en dus bewegen allerlei diersoorten zich vrij over allerlei grenzen (zie de wolf in Nederland). Dus de grote carnivoren en soms ook herbivoren, vogels en zeker de grote roofvogels, bewegen zich van noord naar zuid of andersom. Redenen voor de verplaatsingen zijn legio. Dat kan door de natuurlijke drift, uit een roedel gegooid worden en op zoek naar partners, soms is voedsel een reden te gaan trekken, maar ook ruimtegebrek of veiligheid zijn redenen om op trek te gaan.

Kosovo kent enkele nationale parken (NP). De status is meer een papieren wekelijkheid door de wet vastgelegd, dan werkelijke gebieden met een hoge mate van bescherming van flora en fauna. Dat geldt nadrukkelijk voor het Sharri NP gelegen bij Pirzren. Dit NP ligt ook in Macedonië en Albanië. Jammer genoeg is er geen echt beleid en geld om een NP als Sharri goed te besturen en te beheren. En zeker zijn er geen middelen om te handhaven. Maar ook is er weinig of geen overleg op regeringsniveau om een gezamenlijk beheersplan op te stellen en de doelen te formuleren op basis waarop de mensen in de 3 aan elkaar grenzende parken kunnen  gaan werken. Uiteraard zijn er “grenspostgesprekken” over de dagelijkse gang van zaken en de op te lossen vraagstukken. De werkelijk zaken zijn: mijnbouw, ontbossing (zowel legaal als illegaal), het bouwen van stuwdammen en de wijze van beheer van het gebied d.m.v. jacht of het opstellen van beheersplannen.

Het is duidelijk dat dit soort jonge democratiën een tijd nodig hebben om ook aandacht te krijgen voor hun natuurlijke en culturele erfgoed. Maar te lang wachten betekent dat wat verdwenen is nooit meer terugkomt. Dus het wordt tijd voor een gezamenlijk grensoverschrijdende aanpak onder leiding van de Europese Unie en andere grote organisaties zoals WWF, het IUCN en de Wereldbank en te komen tot een integraal beheersplan voor grote carnivoren, natuurbeheer in samenhang met een aanpak voor de

economische ontwikkeling van de  betreffende regio’s. Berggebieden zijn kwetsbaar. Door ontvolking lopen de gebieden leeg en dat geeft anderen de “ruimte” en de vrije hand zich de gebieden toe te eigenen (mijnbouw, stroperijen, houtkap).

Daarom zal ook International Bear Foundation zich nadrukkelijk blijven bemoeien om een dergelijke integrale aanpak ”op de kaart” te zetten bij de genoemde partijen.

3 maart 2018,  Gerard Baars, International Bear Foundation

Bovenstaande uitleg hoort bij onderstaande noodkreet van de mediadirecteur (en enig Engels sprekend lid van de staf) van Sharri NP:


A message from Sharri N.P, Kosovo

The hydro-power plant is a problem for the National Parks and local citizens. We as a park we do resist, based on our laws and regulations. Water distribution is not a topic around the Park. But not investing in Park is a Problem for management. Human resources not supported with good salary, training and equipment.

Among others also there is a good news too, we have now a sub-office in Brezovica (Strpce Municipality) and there is good collaboration with local level and citizens. Still there is a problem dealing with illegal logging by simple people, they do not have much to create incomes.

Also this year we got a donation from EU office Kosovo, two 4×4 cars but still waiting to prepare papers for use. 10 days ago near in a village was photographed bear walking around, no bad situation with brown bears, we have a lot.

Best Bekim Bytyqi, National Park Sharri – Prizren office, Kosovo

 

NB: dat deze beer afgelopen winter niet in winterslaap was, zal hoogstwaarschijnlijk te maken hebben met stropersactiviteiten die het dier verstoord hebben.

 

 

Wat speelt er in Kosovo?