MONTREURS D’OURS = BERENLEIDERS
Montreurs d ‘ours in Frankrijk is een begrip. Al honderden jaren trekken veelal boerenzoons uit de bergen van de Pyreneeën rond in Franrijk en daarbuiten met een of meer beren om op feesten, bruiloften en partijen en de vele middeleeuwse feesten geld te verdienen door de beren hun kunstjes te laten doen.

Dat gebeurt echter heden ten dage nog steeds in Frankrijk, terwijl het al in de jaren 90 van de vorige eeuw is verboden in Turkije, Bulgarije en Griekenland; ja nog wél in Frankrijk!
Onlangs zijn gelukkig toch de beroemde beren van de berenleider Poliatov in beslag genomen en voorlopig ondergebracht in een soort “menagerie” bij Orleans. Hopelijk zullen enkele van de beren worden ondergebracht in een berenopvangcentrum in het Duitse Zwarte Woud, op de grens met Frankrijk.

Het is nauwelijks voor te stellen dat er aan het eind van de 19e eeuw honderden boerenzoons met een of meer beren door de wereld trokken. Met passagiersboten gingen ze naar Zuid Amerika waar ze de winter (daar dus de zomer) doorbrachten in Buenos Aires of zelfs de straten van New York in de winter onveilig maakten met hun beren. In het voorjaar kwamen ze dan weer terug, vaak met een behoorlijke zak geld om daarmee de winterschulden van de familie te kunnen afbetalen. Dat was de praktijk van toen. Allemaal heel voorstelbaar natuurlijk in die tijden. Deze rondtrekkende boerenzoons zijn uitvoerig beschreven in ‘Histoire de l’ours dans les Pyrenees’ van Olivier de Marliave en ‘Montreurs d ‘ours des Pyrenées et d’ailleurs’ van François-Regis Gastou.
Door de voortdurende acties, publiciteit en rechtzaken heeft AVES, een kleine, maar zeer actieve organisatie onder leiding van Christophe Coret, uiteindelijk de berenleiders tot berenlijders gemaakt. Hun dieren zijn in beslag genomen en ze hebben boetes gekregen voor het onprofessionele beheer van de dieren. Bij controle door dierenartsen bleek dat een van de beren er zo slecht aan toe was dat hij moest worden geëuthanaseerd. De andere beren zijn door de dierenartsen behandeld en knappen allengs op.

 

Samen met AVES is onze stichting actief in de Pyreneeën ,onder andere bij het project Processus. In de Pyreneeën wordt een voortdurende druk op de berenpopulatie wordt uitgeoefend door de agrariërs, de herders en de jagers. ‘OURS-MORT/PAS OURS’ (dode beren/geen beren) zijn kreten die zelfs op de bergwegen zijn gekalkt als de Tour de France door de Pyreneeën fietst.
In het afgelopen jaar werd in de Pyreneeën een verweesd beertje aangetroffen. Jammer genoeg hadden de Franse autoriteiten nooit gedacht dat er ooit sprake zou kunnen zijn van een weesbeer; ze hadden dus ook geen enkel plan van aanpak wat te doen als dit wel zou gebeuren.

AVES en International Bear Foundation maken momenteel plannen om wél een plan te maken en wij denken onder meer aan protocollen, acties wat wel en wat niet te doen als iemand een weesbeertje aantreft en bovenal te zorgen dat er ergens in de regio een behoorlijke en goed uitgeruste opvanglocatie beschikbaar is. Of dat al direct nodig is, dat weet niemand, maar de kans dat er op een dag weer ergens een weesbeertje gevonden wordt is groot: het verliest bv. zijn moeder door een verkeersongeluk, een gevecht met een mannetjesbeer of de moeder wordt onverhoeds doodgeschoten (omdat de jager het dier aanziet voor een wild zwijn of zich bedreigd voelt door de berin). Het kan maar zo gebeuren, zeker nu de berenpopulatie in de Pyreneeën groeit.
Het jaar 2020 wordt dus een belangrijk jaar voor de beren in Frankrijk.

Berenleiders