Actualite Nature & Societé (AN&S)                                                           

A-N&S is een digitaal periodiek dat uitgegeven wordt in Frankrijk en kijkt naar ontwikkelingen die betrekking hebben op de natuur en de samenleving. De focus ligt op Frankrijk en de overzeese gebiedsdelen, maar vaak ook op zaken die elders in de wereld spelen.

Nu signaleert men een beer in NW Portugal. In dit gebied komen sinds de late middeleeuwen geen beren meer voor, uitgeroeid als op zovele locaties in west en zuid Europa. Wel komen er wolven en de bijna uitgestorven Iberische lynx voor.

De herkomst van deze bruine beer (Ursus arctos) is waarschijnlijk NW Spanje, en preciezer het Cantabrisch gebied. Dit gebied rond Oviedo, voor toeristen wel bekend van de bergen met steile afdalingen naar kleine stranden (Asturië) uitkomend in de Golf van Biskaje, heeft een belangrijke populatie bruine beren.

Maar toch nog maar 40 jaar geleden was ook deze populatie bijna uitgestorven. In twee gebieden leefden nog slechts 35-40 dieren. Door een gedreven aanpak van enkele vrijwilligersorganisaties zoals FAPAS , is de populatie van bruine beren spectaculair gegroeid tot nu wel 300 individuen. Ook  het tweede gebied kent nu een redelijke groep beren. En recent is zelfs vastgesteld dat er een “verbinding” tot stand is gekomen tussen de beide populaties. De leefgebieden worden gescheiden door wegen, een spoorlijn en valleien; dus geen gemakkelijke opgave om deze hindernissen te nemen. En als het niet nodig is zullen beren dit soort risicovolle passages niet slechten. Maar dus nu toch een eerste stapje  en wel door enkele vrouwelijke dieren. En bijna zeker is ook de beer (of berin) die in NW Portugal is aangetroffen afkomstig uit Cantabrië. De reden voor het verlaten van het eigen leefgebied, en dat is zeker voor vrouwtjes een bijzonderheid, heeft te maken met  de bezetting van het leefgebied. Beren hebben wel een groot territorium nodig. Mannetjes tot wel 500 km2; vrouwtjes blijven over het algemeen dicht in de buurt waar zij geboren zijn en waar ze dan ook weer hun jongen werpen. Hun leefgebied bedraagt soms maar 100 tot 150 km2.

Natuurbeschermers zullen zeker proberen haarmonsters te vinden en ook mest  om daarmee met een dna-analyse vast te stellen wat de herkomst is van dit dier. Bovendien zullen zij zowel met de overheden als met de jagersassociaties afspraken maken dat het dier zijn/haar weg kan volgen. Vaak gaan de dieren, zeker als het geen ‘soulmate’ kan vinden, weer terug naar het oorspronkelijke leefgebied. Pas als er meerdere exemplaren zich in een gebied bevinden kan er sprake zijn van een vaste populatie. Maar zover zijn deze beren nog lang niet. Voor de natuurbeschermers van Portugal en NW Spanje is het een bijzondere opsteker; resultaat van hun werk.

 

Gerard Baars-International Bear Foundation

Beren in NW Portugal